Het ministerie en de vertegenwoordigingen informeren en adviseren Nederlanders die in het buitenland wonen op alle voorkomende terreinen van het Nederlandse personen- en familierecht en het Nederlandse nationaliteitsrecht. Bijvoorbeeld op het gebied van het familierecht, het opmaken van akten van de burgerlijke stand, het opmaken van notariële akten, nationaliteit en reisdocumenten.

Vreemdelingen kunnen op de Nederlandse vertegenwoordiging naturalisatietoetsen afleggen.

De vertegenwoordigingen nemen naturalisatieverzoeken in ontvangst van in hun land verblijvende vreemdelingen en controleren deze op volledigheid. Na ontvangst van de vereiste documenten en de verschuldigde gelden wordt de aanvraag via het ministerie doorgestuurd aan het ministerie van Justitie, dat het verzoek afhandelt.

De vertegenwoordigingen nemen optieverklaringen in ontvangst van in hun land verblijvende vreemdelingen, met het oog op her- of verkrijging van het Nederlanderschap. Binnen 13 weken beslissen de vertegenwoordigingen of de optieverklaring kan worden bevestigd. Deze termijn kan door de vertegenwoordigingen indien noodzakelijk en zonder opgaaf van reden met 13 weken worden verlengd.